Ik ga de komende dagen diverse blogjes aan het in mijn ogen belangrijkste onderdeel bij het fotograferen wijden, de compositie! De compositie vind ik persoonlijk zeker zo belangrijk, zo niet belangrijker dan de techniek. Je kunt je camera nog zo goed kennen, van alle ins en outs op de hoogte zijn maar als je “het” niet ziet zal het resultaat altijd tegenvallen. Hoe meer je hier op let hoe meer je leert zien.
Bron: Mijn boek Beter fotograferen, ingekorte tekst.
Compositie
Je kunt je opnamen op verschillende manieren onderscheiden van een gewoon kiekje. Fotograferen is een kwestie van leren kijken; de meest eenvoudige dingen kunnen een prachtige opname opleveren. De beste fotografen fotograferen volgens hun eigen regels die ze telkens weer aanpassen.
Eigenlijk is fotograferen een constante ontdekkingsreis. Elke opname is een product van het moment, of het nu een spontane of een geregisseerde opname is. De volgende dag zal een opname van exact hetzelfde onderwerp toch weer anders zijn.
Gaandeweg leer je dingen zien en zal je telkens weer andere manieren vinden om tot mooie opnamen te komen. Op die manier ga je een eigen stijl ontwikkelen.
De regel van derden
Om tot een evenwichtige compositie te komen, bestaat er een handig trucje: de regel van derden ook wel gulden snede genoemd. Hierbij worden vier denkbeeldige lijnen in het beeld van de opname getrokken. Deze liggen op een derde en twee derde van de breedte en van de hoogte. Het beeld wordt hierdoor in negen gelijke vlakken verdeeld.
Probeer de belangrijkste onderdelen in de opname, zoals de horizon in een landschap of de ogen in een portret, te plaatsen op een plek waar de lijnen elkaar kruisen.
Voorkom dat het hoofdonderdeel precies in het midden van de opname staat, anders krijg je een erg voorspelbare foto. Voor je gevoel ontstaat bij toepassing van de regel van derden misschien een onevenwichtige opname. Je zult echter zien dat het centrale onderwerp in balans wordt gehouden door de andere delen van de opname.
Experimenteer met de regel van derden. Het is echt niet noodzakelijk om je altijd aan de regels te houden. Het is slechts een richtlijn om tot levendige en interessante opnamen te komen.
Diepte en perspectief
De visueel meest interessante opnamen zijn vaak deze waarin het perspectief sterk tot uiting komt. Dit zorgt ervoor dat diepte en afstand benadrukt worden. Met perspectief wordt de verhouding in grootte tussen onderwerpen op de voorgrond en de achtergrond bedoeld. Het perspectief is afhankelijk van het standpunt van de camera: hoe dichter je bij een onderwerp staat, hoe groter het in verhouding met de achtergrond op de opname komt.
Door de takken bovenin, de schaduw op de voorgrond en het pad wordt je oog de diepte ingetrokken
Je kunt het perspectief wijzigen door naar voren of naar achteren te gaan, maar ook door hoger of lager te gaan staan. Speel eens met deze mogelijkheden en fotografeer zeker niet altijd van op ooghoogte. Een onderwerp dat kleiner is dan jezelf van bovenaf fotograferen levert een vogelperspectief op. Het onderwerp krijgt hierdoor een gedrongen vorm. je kunt dit vergelijken met een vogel die de wereld van bovenaf bekijkt. Als je iets van onderaf fotografeert, dan ontstaat het kikvorsperspectief. Hetonderwerp torent boven je uit zoals een kikker de wereld van beneden bekijkt.
Het komt vaak voor dat men tijdens een vakantie denkt een fantastisch landschap gefotografeerd te hebben, maar dat het resultaat thuis behoorlijk tegenvalt. Een landschap is indrukwekkend door diepte, maar op de opname blijkt het een plat vlak te zijn. Hierdoor is de impact geheel verdwenen.
Deze foto heeft weinig diepte en is daardoor minder interessant
Deze foto is vlakbij de foto hierboven genomen, door de bomen in de voorgrond te plaatsen is diepte gecreëerd
Als je in de opname echter perspectief aanbrengt door een struik, steen, hek of boom in de voorgrond te plaatsen, dan wordt de achtergrond als het ware kleiner weergegeven. Hierdoor creëer je diepte in de opname. Op deze wijze wordt het indrukwekkende landschap ook dusdanig weergegeven.
De rotsen in de voorgrond brengen extra diepte in de foto
Gebruik verder bij het fotograferen van een landschap ook de regel van derden door de horizon minstens op een derde van boven te plaatsen. Hoger mag ook, lager levert meestal geen mooie resultaten op maar is volkomen afhankelijk van het onderwerp, in sommige gevallen kan het wel mooi zijn maar meestal valt het tegen.
Uitzonderingen bevestigen de regel! Door de horizon laag te plaatsen komt de prachtige wolkenlucht veel mooier uit, de diepte ontstaan door het pad te volgen
Ook hier geldt: experimenteer zo veel je kunt. De digitale camera is hier ideaal voor!
Zonder de struik in de voorgrond zou dit prachtige landschap vrij plat weergegeven worden